Šta se dešava stotinama kilometara ispod naših nogu – i kako uopšte možemo da znamo kako je Balkan izgledao pre 100 (ili više) miliona godina? U ovoj epizodi Radio Galaksije pričamo o geodinamičkom modelovanju: načinu da spojimo fiziku, geologiju i računare kako bismo rekonstruisali zatvaranje okeana, nastanak planina, magmatizam i napone koji i danas proizvode zemljotrese. Naš gost je Nikola Stanković.
U ovoj epizodi ulazimo u složen i fascinantan svet u kome se klima, ekologija i ljudsko zdravlje spajaju u jedinstven sistem. Klimatske promene nisu samo topliji dani — one menjaju kretanje patogena, širenje vektora zaraza, sastav vode koju pijemo, vazduha koji dišemo i mikroba koji nas čuvaju (ili ugrožavaju). Gošća: dr Suzana Blesić.
U ovoj epizodi Radio Galaksije razgovaramo o mikrobiomu, “zaboravljenom organu” koji duboko oblikuje naše zdravlje. Kroz istoriju od Levenhuka i Pastera do savremene nauke, prelazimo put od borbe protiv mikroba do saveza sa njima. Gošća nam je dr Ana Đorđević sa Instituta za biološka istraživanja „Siniša Stanković“…
U ovoj epizodi Radio Galaksije razgovarali smo o bioarheologiji i osteologiji – naučnim disciplinama koje proučavaju ljudske skelete sa arheoloških nalazišta kako bi rekonstruisale živote, zdravlje i društvene okolnosti ljudi iz prošlih […]
More je ogromno, neistraženo i ključno za život na Zemlji. U njemu se kriju čitavi svetovi — koralni gradovi, dubokomorski organizmi, mangrove šume, okeanske struje i mreže života koje povezuju klimatske i biološke sisteme planete. U ovoj epizodi razgovarali smo o morskoj biologiji: nauci o životu u okeanu.
Kosmička mikrotalasna pozadina (CMB) jedan je od najvažnijih stubova savremene kosmologije – posmatrački dokaz teorije Velikog praska i neiscrpan izvor podataka o najranijim fazama razvoja svemira. Ali, istorija njenog otkrića…
U ovoj epizodi Radio Galaksije zaronili smo u svet genetike ponašanja – i to kroz zadivljujući primer jedne ptice neobičnih društvenih navika: sprudnika ubojice. Naš sagovornik je dr Vladimir Jovanović, biolog i istraživač sa Freie Univerziteta u Berlinu.
U ovoj epizodi razgovaramo o fenomenu koji je i sveprisutan i nevidljiv – o prašini u atmosferi. Naš sagovornik je dr Luka Ilić, fizičar i istraživač u Barcelona Supercomputing Centru, koji se bavi modelovanjem atmosferskih procesa, sa posebnim fokusom na mineralnu prašinu iz prirodnih izvora poput pustinja.
U ovoj epizodi gost Radio Galaksije bio je Samir Salim sa Univerziteta Indiana u SAD. Pričali smo o njegovom doprinosu Nobelovoj nagradi za fiziku 2020. godine i njegovim istraživanjima evolucije galaksija.
U ovoj epizodi Radio Galaksije pričali smo o zagađenju vazduha u urbanim sredinama. Gost je dr Andreja Stojić iz Laboratorije za fiziku životne sredine (EPL) Instituta za fiziku Beograd.
Povodom godišnjice od rođenja Karla Segana, astronoma, planetologa, naučnog edukatora, popularizatora nauke i jednog od ljudi koji su uticali na milione, ovu epizodu smo posvetili Karlu Seganu.
U ovoj epizodi smo pričali o pandemijama kao društvenim pojavama, a specifično o tome kako se psiholozi bave istraživanjem pandemija. Gošća je bila Kaja Damnjanović iz Laboratorije za eksperimentalnu psihologiju.
Čuli ste za otkriće fosfina u Venerinoj atmosferi objavljeno u časopisu Nature Astronomu 14. septembra 2020. godine? O reakcijama na rad u kom je objavljeno sa Igorom Smolićem govorimo u ovoj epizodi.
Tokom srednjeg veka postojale su svakakve vrste ludih ideja, jedna od njih je ta da parče nosorogovog roga može povećati potenciju. Onda je otkriven metod za razdvajanje ideja – pokušati nešto i videti da li radi, a ako ne radi, onda to eliminisati. Metod je postao organizovan, naravno, u nauci.
Autor: Igor Smolić // Nebesko telo otkriveno 19. oktobra na snimcima opservatorije Pan-STARRS, a za koji će se naknadno utvrditi da je snimljeno sa istog mesta i prethodne noći, kao i još 14. oktobra sa teleskopa…
Kada, gledano sa Zemlje, najveći mogući lik Meseca ne bude dovoljno veliki da zakloni najmanji mogući lik Sunca završiće se epoha potpunih pomračanja Sunca. Pitanje je zašto će se to desiti? I kada?
Autor: Dušan Pavlović // Tačno sto godina nakon što je Albert Ajnštajn u svojoj opštoj teoriji relativnosti predvideo postojanje gravitacionih talasa, veliki tim sastavljen od preko hiljadu naučnika okupljen pod nazivom LIGO/VIRGO otpočeo je njihovu direktnu detekciju.
